Paylaşım Alanı

Kısa Devre

Posted by: dotar | Posted on: Ağustos 8th, 2011 | 0 Comments

Medyada şu tip haberlere sıklıkla rastlamışızdır:
– “Elektrik kontağından çıkan yangın evi kül etti”
– “Elektrik kontağı fabrikayı küle çevirdi.”

Bu konunun teknik açılımı hakkında basit anlaşılır bir açıklamayı bulmak zordur.
 Şimdi konunun aslına gelelim; kontak kelimesi ingilizce “contact” kelimesinden dilimize geçmiş olup “temas” anlamına gelmektedir. Contact = kontak= temas, yani iki veya daha fazla farklı şeyin bir birine değmesi, dokunmasıdır.

Birbirine temas eden iki farklı şey elektrik kablosu ise ve bu kablolarda (tellerde) birbirlerine karşı bir gerilim (potansiyel farkı) var ise olay teknik ifadesi ile bir “ Kısa Devre” olayıdır.

Kısa devre durumunda; sistemin direnci sıfıra çok yakın olacağı için devreden çekilen akımlar kA (kiloamper) mertebelerine ulaşarak kabloların kısa zaman dilimi içerisinde aşırı ısınmasına sebep olur. Bunun sonucu olarak kablo izolasyonlarını ve onların temas ettiği tüm diğer yangına müsait komponentleri yanma sıcaklığına ulaştırarak yanmalarını başlatır.

 

 

Elektrik kontağı; iki farklı şekilde yangın tehlikesi oluşturur.
1. Doğrudan enerji taşıyan iletkenlerin biribirleri ile teması sonucunda oluşur.
2. Diğer şekil ise yanlış tasarım (yanlış kablo, yanblış kablo kesidi, sigorta seçimi ve dengesiz yüklenme halleri vs.) sistemden ön görülen akım değerlerinin üzerinde akım çakilmesine sebep oluyorsa, bu da daha uzun zaman dilimi içerisinde ısınmalara ve sonuçta kabloların eriyerek alev alarak yangının başlamasına ya da bu hal sonucu pozisyonun kısa devre pozisyonuna geçerek ilk maddede ki gibi hızlı ısı artışı ile yangına sebep olacaktır.

Olayın basit fizik ifadesi olarak U = I x R > I= U / R ifadesinde “R”sıfıra yaklaşırsa akım değeri yükselme göstererek kabloların aşırı ısınması ve sigortaların atmasına kadar uzanan bir hikayeyi tetikler.

Sonuç olarak bu konu ile ilgili tavsiyelerimiz şöyledir:

1-Elektrik tesisatındaki, kabloların, elektrik komponentlerinin ısınmalarına soğutma, havalandırma, vs gibi yollar ile engel olunabilirse, bu sebebe dayalı yangınlarında, milli servetimizin heba olması, önlenmiş olacaktır.

2-Elektrik tesisat işçiliğinde, elektrik tesisatı IP sınıfları doğru seçilmesi de önemlidir.

3-IP sınıfına dikkat edilerek de suyun, nemin ve havada askı halinde bulunan partiküllerin yangına sebep olması önlenmelidir.

4-Isınmaların minimize edilmesi adına tüm ekler standartlar dâhilinde klemensler ile ve gerektiği kadar sıkılarak yapılmalıdır.

5-Elektrik tesisatı kablo ekleri, buatlar içinde tekniğine uygun olarak yapılmalıdır. Aksi takdirde gevşekliğin oluşturacağı ısınmalar da, yangın açısından tehlike anlamına gelir.

6-Elektrik panoları içinde ısıya ve dumana duyarlı sensörler, otomatik söndürme sistemleri bulundurulması tavsiye edilir.

7. En azından yılda 2 kere olmak üzere, ana elektrik panoları termal kamera ile analiz edilerek, elektrik tesisatında normale göre ısınan bölümlerin haritalarının çıkarılması, elektrik konusunda kestirimci bakım adına yapılmalıdır.

Leave a Comment