Paylaşım Alanı

Sprinkler Sistemleri

Posted by: dotar | Posted on: Ocak 1st, 2012 | 1 Comments

Sprinkler sistemi eğer iyi dizayn edilir, kurulur ve bakımı yapılırsa günümüz yangın söndürme teknolojisinin en etkili söndürme sistemidir. Dünyada sprinkler teknolojisi her geçen gün hızla gelişmektedir. Ülkemizde dünyaya paralel şekilde sprinkler sistemlerinin yangın söndürme sistemi olarak yaygınlığı da artmaktadır. Bu yazımızda sprinkler sisteminin ana elemanlarını irdeleyeceğiz.

Yağmurlama sisteminin amacı; yangına erken tepki verilmesinin sağlanması ve yangının kontrol altına alınması ve söndürülmesi/kontrol edilmesi için belirli bir süre içerisinde tasarım alanı üzerine belirlenen miktarda suyun boşaltılmasıdır. Yağmurlama sistemi, aynı zamanda bina içindekilere alarm verilmesi ve itfaiyenin çağrılması gibi çeşitli acil durum fonksiyonlarını da aktif hâle getirebilir.

Yağmurlama sistemi; yağmurlama başlıkları, borular, bağlantı parçaları ve askılar, tesisat kontrol vanaları, alarm zilleri, akış göstergeleri, su pompaları ve acil durum güç kaynağı gibi elemanlardan meydana gelir. Standart sprinkler sistemleri yangını kontrol altında tutma (controlling mode) işlevini görmektedirler, diğer yandan daha gelişmiş sistemler yangını söndürmeye (extinguishing mode) yaramaktadırlar. Sprinkler sistemlerinin dizaynında en yaygın olarak kullanılan standart NFPA 13(Standard for the  Installation of Sprinkler Systems of Natitonal Fire Protection Asstocation) standardıdır.

Sprinkler sisteminin en önemli elemanı sprinkler başlıklarıdır. Sprinkler başlıklarını kabaca metal su yansıtıcısı, sıcaklığa duyarlı metal veya içi uygun sıvı dolu cam tüp ve tüm bu elemanları taşıyan metal bir bölümden oluşur.

Sprinkler başlıkları üzerindeki sayı ve yazıların belirli karşılıkları olup bu sayılar sprinkler başlığı hakkında bilgi verirler.

Sprinkler başlığının oryantasyonuna göre sprinkler çeşitleri:

  • Pendant-Aşağı bakan
  • Upright: Yukarı bakan
  • Sidewall: Duvar tipi, yatay

Sprinkler sistem tipleri basınçlı suyun konumuna göre 3 çeşittir:

Wet Type Sprinkler System (Islak borulu sistem): En çok kullanılan sprinkler sistem tiplerindedir. Bu sistemde sprinkler başlıklarına su sağlayan borular basınçlı su ile doludur ve başlıkların yangın sırasında oluşan ısı etkisi ile patlaması sonucu basınçlı suyu yangın alanına boşaltır.

Dry Type Sprinkler System(Kuru borulu sistem): Bu tip sistemde sprinkler başlıklarına su sağlayan borular hava veya uygun gaz (genelde azot) ile doludur. Başlıkların yangın sırasında oluşan ısı etkisiyle patlaması sonucu öncelikle borulardaki hava boşalarak kuru vanayı açar ve bu vananın arkasındaki basınçlı suyun açılan sprinkler başlıklarından yangın alanına boşaltılmasını sağlar. Bu sistem sprinkler başlıklarına giden borularda su  bulunması durumunda boruların donam tehlikesi olan tesislerde uygulamalarda tercih edilir.

Pre-action Sprinkler System (Ön Tepkili Sistem): Kuru sisteme bazı özellikleri ile benzemektedir. Sprinkler başlıklarına giden borular ya basınçlı hava ile doludur ya da boştur. Basınçlı su pre-action vanasının gerisindedir, bu vana yangın algılama sisteminden gelen ikaz ile açılır ve sprinkler başlıklarından basınçlı su yangın mahaline boşalır.

Dizayn ve performans karakterlerine göre sprinkler sistem tipleri:

+ ESFR(Early Supression Fast  Response) Sprinkler: Erken Baskın Modlu Hızlı Tepkili.

+ Standart Sprinkler

+ Eski tip konvensiyonel sprinkler sistemi

+ Extended Coverage: Genişletimiş koruma alanlı-açılı sprinkler sistemi.

+ Quick Response Early Supression: Hızlı Tepkili Erken Baskın Modlu

+ Quick Response Extended Coverage: Hızlı Tepkili Genişletilmiş Koruma alanlı Genişletilmiş Açılı ( koruma alanlı)

Standartlara göre sprinkler başlığı patlama sıcaklıkları: 57, 68, 79, 93 , 141 , 182 ve 260 olmak  üzere 7 sınıfa ayrılmış ve bu ayırım turuncu, kırmızı, sarı, yeşil, mavi, mor, ve siyah gibi renklerle belirlenmiştir.

Sonuç olarak günümüzde en etkin yangın ile mücadele donanımlarından biri olan sprinkler sisteminin kurulumu aşamasında hangi standarda göre kurulacağı ve dizayn edilen sistemin de uyulan standarda olan uygunluğu çok önemlidir. Aksi takdirde, olası yangın anında sprinkler sisteminin etkin olarak çalışmaması ile karşılaşılabilir ki bu durumun faturası ağır olacaktır.

 

Comments (1)


  1. Erol - Cevapla
    13 Kasım 2013

    Sprinkler hesaplari ile ilgili bilgi gonderirmisiniz?Sarfiyat hesaplari ve boru caplandirma tablolari.
    Tesekkur eder islerinmizde basarilar dileriz.

Leave a Comment